fb_header2.jpg


Dział

Wierzenia Polan:

wierzenia-polan_iko2.jpg

liniaszara100.jpg
Nasze Forum:

Forum_Weneda_Mitologia_Staropolska2.jpg

www.Weneda.net

liniaszara100.jpg

BogowiePolscy
na Facebooku:
facebook-icon.png
Już ponad 6530
osób
pulubiło
nasz profil,

zapraszamy!
liniaszara100.jpg
Nasz profil
na Twitterze:

twitter-icon.png
liniaszara100.jpg
"Do tych czasów
w Polsce święto tej
[Dziewanny]
święcą, czyniąc
sobótki, paląc ognie
tamże śpiewając
pieśni [miłosne]".
-- Marcin z Urzędowa (1500-1573)

liniaszara100.jpg

Materiały
pomocnicze


liniaszara100.jpg

Galeria
Bogów Polskich:

DziewannaPM.jpg


liniaszara100.jpg
Współpraca:

Patrimonium_Europae2.png
liniaszara100.jpg

Pieczec_Akademii_Krakowskiej_za_Jagielly.png

Najstars
ze znane
źródło o
bogach
polskich
(1405 r.)
powołujące
się na
wcześniejsze
kroniki
oraz żywe obrzędy
zielonoświątkowe:
Postylla Łukasza z
Wielkiego
Koźmina.

liniaszara100.jpg

ornament_lewy.pngWierzenia Polanornament_prawy.png

"Przypominam sobie, iż w młodości czytałem w pewnej kronice,
że były w Polsce bóstwa, skąd też do naszych czasów dociera taki obrzęd..."
- Łukasz z Wielkiego Koźmina (circa 1405)
(wierzenia Słowian Zachodnich, wierzenia Lechitów, mitologia polska, mitologia słowiańska)
Piast_Kolodziej.jpg

W tym dziale znajdą się teksty i informacje źródłowe odnoszące się do wierzeń plemion prapolskich (o charakterze naukowym lub popularnaukowym). Materiały będą sukcesywnie dodawane i uzupełniane. Zapraszamy!

liniaszara.jpg

Gora_Lecha_Gniazdo_Bogow_iko.jpg

Góra Lecha - Gniazdo Bogów - Góra Lecha w Gnieźnie, ongiś znacznie wyróżniająca się z okolicznego krajobrazu - otoczona przez rzeki i jeziora - stanowiła jedno z najświętszych miejsc dawnych Polan. Jakich bogów czczono na jej dwóch szczytach? Z pomocą przychodzi nam uważna analiza technik chrystianizacyjnych (przede wszystkim inkulturacji) oraz nowy stan badań źródeł staropolskich. Autorami opracowania są Kazimierz Perkowski, Dawid Walkowiak i Mariusz Malinowski. Zapraszamy!

liniaszara.jpg

Bogowie_Polscy_Mitologia_Literatura_iko.jpg
W kręgu mitologii staropolskiej oraz wierzeń ludowych - wybór literatury. Temat to wciąż prawie nieznany. Na prośbę czytelników przybliżamy go prostą infografiką. Zapraszamy.

liniaszara.jpg

Bogowie_Polan_iko.jpg
Bogowie dawnych Polaków - infografika wprowadzająca w świat bogów polskich. Opracowanie ma charakter głównie popularyzatorski i powinno być traktowane przede wszystkim jako źródło inspiracji ikonograficznych oraz propozycję kierunku dalszych badań. W polu grafiki (PDF) zostały osadzone interaktywne notatki rozszerzające informacje o bardziej wyczerpujące opisy, jak również zasygnalizowane źródła historyczne i powiązania. W przypadku poszukiwań ściśle naukowych prosimy zwrócić szczególną uwagę na osobny wykaz Bogowie Polan w Nauce.

liniaszara.jpg

15_Marzanna_iko.jpg
Marzanna - Cerera czy Hekate? - Marzanna, niezwykle ważna bogini w wierzeniach polskich, czeskich i słowackich, równocześnie najbliższa pierwotnemu obliczu Matki Ziemi. W licznie zachowanych pieśniach ludowych Marzanna jawi się jako Władczyni Życia i Śmierci, a jej atrybuty to wieniec, ubiór panny młodej, korale, zżęte zboże, jabłko i złoty klucz otwierający bramy do zaświatów oraz kolejnych pór roku...

liniaszara.jpg

03_Lado_Swarozyc_iko.jpg
Łado - bóg słońca i prawa - Jeden z najważniejszych bogów dawnych Polaków - Łado. Po kilku miesiącach poszukiwań i pracy badawczej przedstawiamy artykuł "Łada – wódz i bóg wojny czy strażnik ładu i prawa?" autorstwa Grzegorza Niedzielskiego.

liniaszara.jpg

01_SwietowitJessa_iko.jpg
Bogini Dziewanna - w przekazach etnograficznych oraz źródłach staropolskich to bogini młodości, wiosny, zwierząt, łowów i dzikiej przyrody. Zapamiętana szczególnie w wierzeniach polskich i łużyckich jako opiekunka lasów i borów. Powszechnie utożsamiona z Dianą-Artemidą oraz z wczesnowiosennym, iglastym Gaikiem/Latkiem - który i dziś zwykle towarzyszy wyobrażeniu bogini Marzanny. Zapraszamy do lektury artykułu Grzegorza Niedzielskiego - "Dziewanna – pani lasów i gajów".


liniaszara.jpg

01_SwietowitJessa_iko.jpg
Jasz - niebiański bóg Polan - Najbardziej tajemniczy z Bogów dawnych Polaków: niebiański Jassa, a właściwie Jasz lub Jasza. Czy setki lat nowej wiary zdołały zatrzeć pamięć o nim? Na ile skutecznie? Po blisko połrocznych pracach i wielu, często gorących dyskusjach, prezentujemy pierwsze plony naszych poszukiwań.

Materiały zebrali i opracowali: Grzegorz Niedzielski, Kazimierz Perkowski i Wojciech Jóźwiak.

liniaszara.jpg

Marek_Perepeczko-Jasiek_Wesele_1972.jpg
Jaś odnaleziony (część pierwsza) - Jaś, Jasiek, Jasień, Jach, Jasz to znane wszystkim imię. Dziś jednak mało kto już pamięta, że Jaś to również niezwykle istotna, a nawet pierwszoplanowa postać w polskich wierzeniach ludowych. Z kolei Jasza/Jasz lub Jaśa, Jasa, Jesza to bóg, w tym gromowładca wzmiankowany w szeregu źródeł jako rodzimy dla wierzeń staropolskich. W znanych nam obecnie źródłach odnotowany po raz pierwszy w Postylli Koźmińczyka z roku 1405. Czy zatem ludowego herosa Jasia i staropolskiego boga Jasza może coś łączyć? Czy w jakimś zakresie mamy tu do czynienia z jedną i tą samą postacią? Zapraszamy do lektury kolejnych części opracowania autorstwa Kazimierza Perkowskiego.

liniaszara.jpg

Gospodarz_i_Jasiek_Zloty_Rog-Wesele1972.jpg
Jaś odnaleziony (część druga) - W tej części cyklu wskazane zostają - w oparciu o konkretne zapisy etnograficzne - cechy uraniczne przypisywane ludowej postaci Jasia, w tym tak spektakularne jak gromowe, deszczowe i księżycowe. Obraz ten uzupełnia powszechne postrzeganie Jasia jako wędrującego herosa, a nawet unoszącego się w przestworzach wojownika. Wszystko to w oparciu o niegdyś powszechnie, a obecnie niemal zapomniane polskie pieśni i wierzenia ludowe.

liniaszara.jpg



Janosik_i_Maryna.jpg
Jaś odnaleziony (część trzecia) - Ludowy Jaś wśród bogów, czartów i czarownic, a do tego na Łysej Górze? Trzecia część cyklu to przede wszystkim przykłady wierzeń lokujących polskiego Jasia - co dziś może wydawać się zaskakujące - w towarzystwie bóstw i istot nadprzyrodzonych.

liniaszara.jpg

zeus-meilichios-4th-century-b-c.png
Jaś odnaleziony (część czwarta) - Zapraszamy do lektury czwartej części cyklu "Jaś odnaleziony", w którym - pośród szeregu kolejnych skojarzeń słowiańskich i europejskich - na plan pierwszy wysuwają się tym razem rosyjski Jasza/Jaszer oraz celtycki Esus. W niniejszym odcinku mowa będzie o pierwszym z wymienionych. Warto zauważyć, że w Polsce jest to postać właściwie nieznana. Tymczasem zważywszy na liczne analogie do polskiego Jasia czy gromowładnego Jowisza-Jeszy (z przekazu Jana Długosza), wątek Jaszera wydaje się być szczególnie ciekawy.

liniaszara.jpg
04_LadaLelaLejla_iko.jpg
Lela - niebiańska bogini Polan. Wielu badaczy mitologii słowiańskiej od dawna uznaje jej kult za pewny lub prawdopodobny, a wyniki poszukiwań okazują się tu nadspodziewanie owocne. Przedstawiamy artykuł autorstwa Grzegorza Niedzielskiego - "Pani Lela - polańska Wenus", w którym autor wskazuje na kolejne istotne powiązania.

liniaszara.jpg


11_Trzy_Zorze_iko.jpg

Trzy Zorze - Boginie Losu. Najwyższa pora przypomnieć - czczone w Polsce jeszcze w końcu XIX i na początku XX wieku - trzy boginie losu i pomyślności - Zorze. Pora tym bardziej, że zachowany materiał etnograficzny jest jednoznaczny i przebogaty, a mimo to właściwie nie zauważony. Mamy tu niezwykłe modlitwy do Zórz, poezję i pieśni ludowe, zaklęcia z zakresu magii ludowej, a nawet dysponujemy unikatowym źródłem średniowiecznym - z połowy XV wieku. Wszystko to w tekście (i ilustracji) autorstwa Kazimierza Perkowskiego.

liniaszara.jpg

06_Nyja_iko.jpg

Nyja lub Nija - lechicki bóg podziemi, a także bogactwa, czarów, wodnych głębin i świata zmarłych. W Polsce czczony jeszcze na początku XV wieku. Do dziś związany z tak znanymi postaciami jak Boruta czy Rokita. Co warte podkreślenia ślady jego kultu należą do najlepiej zbadanych, ale mimo to nie zawsze znane są szerzej. W niniejszym opracowaniu Grzegorz Niedzielski podejmuje się całościowego omówienia dotychczasowych badań oraz wskazuje na kolejne warte uwagi powiązania. Bogactwo zaprezentowanego materiału oraz efekt ponad półrocznej pracy autora przybliżamy wprowadzeniem, następnie zapraszamy do lektury kolejnych rozdziałów artykułu.

liniaszara.jpg
JanDlugosz_Kobylinski120.jpg
Struktura panteonu Polan w kronice Długosza - Czyli wstęp do rekonstrukcji panteonu Polan. Artykuł odnosi się do wydanych w 2011 roku "Mitologii plemion prapolskich" Grzegorza Niedzielskiego i "Wierzeń Prasłowian" Jakuba Zieliny.
liniaszara.jpg

siemiradzki_noc_iko.jpg
Sobótka i Wianki - W tym dziale sukcesywnie umieszczane będą wszelkie teksty i materiały etnograficzne oraz literackie odnoszące się do polskiej obrzędowości Sobótki/Wianków - rodzimego święta związanego z letnim przesileniem Słońca. Zapraszamy.

liniaszara.jpg


Jan_Dlugosz_w_pracowni.jpg
Relacja Jana Długosza - najsłynniejszy i najobszerniejszy przekaz odnoszący się do wierzeń dawnych Polaków, zwany czasami "Olimpem" lub "Panteonem" Długosza. Wymienia i opisuje najważniejsze zdaniem kronikarza bóstwa Polan i Lechitów. W opisie kronikarz przyjmuje wykładnię rzymską (interpretatio romana) czyli porównanie do bóstw rzymskich. Do tekstu źródłowego dodano komentarze oraz tabele systematyzujące najstarsze źródła polskie.

liniaszara.jpg
Herb_Kozmina.png
Postylla Łukasza - najstarsze źródło historyczne (1405-1410) wymieniające z imienia bóstwa dawnych Polaków. Drugą ważną informacją jaką niesie przekaz Łukasza to umiejscowienie czczenia wzmiankowanych bogów w okresie Zielonych Świątek. Źródło odkryte dopiero w roku 1979, a do roku 1999 właściwie ignorowane przez badaczy, kiedy to należne mu miejsce przywraca prof.Leszek Kolankiewicz. Do tekstu dodano komentarze oraz tabele systematyzujące najstarsze źródła polskie.

liniaszara.jpg

marzanna_250.jpg

Chrzest Polski - W powszechnym mniemaniu za datę ochrzczenia Polan przyjmuje się rok 966. A jak wyglądało to w praktyce? Czy pamiętamy, że do XIII wieku nie istniała w Polsce sieć kościelna umożliwiająca skuteczną chrystianizację? Że jeszcze w XV wieku kazania w języku polskim należały do rzadkości? Że Polacy wszystkich stanów świeckich (dwa pokolenia po zwycięskiej bitwie pod Grunwaldem!) wręcz unikali ewangelizacji, a kolejne ustawy synodalne nadal zakazują czczenia ydola Polonorum? Oddajmy głos kolejnym badaczom tematu.

liniaszara.jpg



Siarkowski_Pinczow_iko.jpg
Tradycyjne zwyczaje popielcowe jakie uchwycił i zapisał w drugiej połowie XIX w. wybitny badacz regionu kieleckiego ks. Władysław Siarkowski należą do jednych z najciekawszych, często wręcz zdumiewających jak na przykład zwyczaj ku czci trzech tajemniczych bogów. Szczególnie w okolicach Pińczowa ludowe obrzędy popielcowe odbiegały radykalnie od oficjalnych, a nawet pozostawały w świadomej opozycji do nich, równocześnie pozostając wyraźnym przedłużeniem obrzędowości Zapustów. Zapraszamy do lektury relacji Władysława Siarkowskiego.

liniaszara.jpg

Piorun-Grom-Perun.jpg

Piorun czy Perun?
- Za sprawą grupy badaczy pragnących zdaje się za wszelką cenę ujednolicić imiona bogów słowiańskich, wdarło się do naszej świadomości takie oto przeświadczenie, że bóg gromowładny nosił u Polan imię Perun. Tyle, że… właściwie nie wiadomo kto tego dowiódł i czy w ogóle ktoś uznał to za pewnik. Mało tego, wyraźnie przeczą temu zarówno źródła historyczne, tradycja staropolska, badania językowe i wreszcie żywe do dziś porzekadła. Wszystkie one bez wyjątku (w odniesieniu do Polan czy dawnych jak i współczesnych Polaków) wskazują jednoznacznie na imię PIORUN lub GROM. Zacznijmy od najstarszych tekstów do najnowszych, dla pełnej jasności po kolei...

liniaszara.jpg

tani cms